Nic nie przebije natury

13 czerwca 2008, 11:18

Możliwości nauki są coraz większe. Latamy na Księżyc, rozwiązujemy kolejne zagadki wszechświata, tworzymy urządzenia, które wyświetlają coraz bardziej przypominające oryginał obrazy natury. Czy jednak te ostatnie działają na nas tak samo, jak oglądanie krajobrazu "na żywo"? Okazuje się, że nie...



Ocieplenie zmienia interakcje między gatunkami

18 października 2012, 16:58

Wbrew powszechnemu mniemaniu globalne ocieplenie zagraża gatunkom nie bezpośrednio, wskutek wzrostu temperatury, a pośrednio - poprzez zmianę interakcji pomiędzy gatunkami.


Odcisk palca na starożytnej łodzi. Napastnicy sprzed 2400 lat pochodzili z wybrzeży Bałtyku?

15 grudnia 2025, 09:07

W III wieku przed naszą erą doszło do ataku na wyspę Als u wybrzeży dzisiejszej Danii. Napastnicy przypłynęli na nie więcej niż czterech łodziach. Atak się nie powiódł. A wiemy to stąd, że obrońcy na Als – by podziękować bogom za zwycięstwo – zatopili w bagnie jedną z łodzi wraz ze zdobytą bronią. W latach 80. XIX wieku ludzie pracujący przy pozyskiwaniu torfu w Hjortspring Mose znaleźli starożytną łódź. Została ona wydobyta w latach 20. XX wieku i jest obecnie znana jako łódź z Hjortspring. To jedyna zachowana w Skandynawii starożytna łódź klepkowa szyta. Przy tym wyjątkowo dobrze zachowania. Teraz zaś naukowcy znaleźli coś jeszcze – odcisk palca jednego z jej użytkowników i odkryli, skąd pochodzili napastnicy.


Lekcja obuwnicza z XIX w.

21 listopada 2017, 07:06

Bioarcheolog Andrea Waters-Rist z Uniwersytetu Zachodniego Ontario i współpracownicy z Uniwersytetu w Lejdzie odkryli, że połączenie sabotów (drewniaków) i ciężkiej pracy na farmie prowadziło do powstawania charakterystycznych odprysków kostnych w stopach holenderskich rolników z XIX w. To, wg specjalistów, lekcja dla ludzi, którzy dziś noszą nieelastyczne buty z twardymi podeszwami.


Soczewki z kwasem hialuronowym

10 lipca 2008, 10:40

Naukowcy cały czas pracują nad ulepszeniem soczewek kontaktowych. Niedawno opracowano soczewki z wbudowanymi czujnikami, co pozwala mierzyć ciśnienie w gałce ocznej, a więc monitorować np. rozwój jaskry. Teraz udało się wytypować lepszą substancję nawilżającą. Zapobiega to zespołowi suchego oka, a w dodatku mamy do czynienia ze związkiem naturalnie występującym w organizmie człowieka: kwasem hialuronowym (Biomaterials).


Neurotycy częściej zarażają się drapaniem

13 listopada 2012, 10:57

Zaraźliwe bywa nie tylko ziewanie, ale i drapanie. Próbując ustalić, czemu jedni wydają się bardziej podatni na to zjawisko niż inni, brytyjscy naukowcy zidentyfikowali obszar mózgu odpowiedzialny za podchwytywanie czyjegoś skrobania.


Masakra kobiet i dzieci sprzed 3000 lat. Walka o wpływy i ofiara na południu Europy

26 lutego 2026, 17:51

Kobiety i dzieci były celem jednej z największych prehistorycznych maskar w Europie. Badania na stanowisku Gomolawa w północnej Serbii ujawniły istnienie tam masowego grobu, w którym pochowano co najmniej 77 osób. Większość ofiar stanowiły kobiety i dzieci. Do masakry doszło około 2800 lat temu, a ofiary zostały zakatowane tępymi przedmiotami i były zabijane za pomocą broni białej. Był to zaplanowany z premedytacją akt masowej przemocy. Pochówek w Gomolawie jest wyjątkowy nie tylko ze względu na skalę masakry, ale również na związki pomiędzy ofiarami.


Nowy fototransformer pozwala szkodzić szkodliwym, oszczędzając sprzymierzeńców

8 grudnia 2017, 12:08

Nowa metoda fototermiczna może pomóc w walce z lekoopornością. Opracowany przez Chińczyków 3-elementowy czynnik przekształca światło (bliską podczerwień) w ciepło. Ponieważ uaktywnić go mogą tylko patogeny, np. pałeczki okrężnicy (Escherichia coli), neutralnym i korzystnym dla naszych organizmów bakteriom nic się nie dzieje.


Wąż jak spaghetti

4 sierpnia 2008, 08:38

Blair Hedges, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Stanowego Penyslwanii, który specjalizuje się w wynajdywaniu rekordowo małych płazów i gadów, odkrył na Barbadosie najmniejszego węża świata (żabę i jaszczurkę wytropił także na Karaibach). Dorosłe osobniki osiągają rozmiary 10-centymetrowej nitki spaghetti. Nic dziwnego, że przy kurczących się wskutek rozwoju rolnictwa i budownictwa habitatach przedstawicieli tego gatunku łatwo przeoczyć...


Szczepienie pyłkiem lub zarodnikiem

30 listopada 2012, 07:16

W pewnych okolicznościach podanie szczepionki może nastręczać sporo trudności. Jednym z lepszych pomysłów na nowoczesną szczepionkę doustną wydaje się opakowanie z pozbawionego elementów alergizujących ziarna pyłku.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk